Người bị ép ký hợp đồng do bị đe dọa có hủy được không? Giải đáp từ CKL

Khi người bị ép ký hợp đồng do bị đe dọa có hủy được không là câu hỏi mà nhiều người quan tâm khi không may rơi vào tình huống bị cưỡng ép, lừa dối để ký kết các giao dịch dân sự. Việc bị đe dọa, cưỡng ép hoặc lừa dối khi tham gia giao dịch dân sự có thể khiến quyền và lợi ích hợp pháp của bạn bị xâm phạm nghiêm trọng. Pháp luật Việt Nam có những quy định rõ ràng để bảo vệ người dân trong những trường hợp này. Công ty Luật Công Khánh (CKL) sẽ cung cấp những thông tin pháp lý quan trọng về vấn đề này, giúp bạn hiểu rõ quyền lợi và cách thức bảo vệ mình.

Người bị ép ký hợp đồng do bị đe dọa có hủy được không? – Giải đáp pháp lý từ CKL

Câu trả lời là: CÓ THỂ. Tuy nhiên về bản chất, pháp luật Việt Nam không dùng từ “hủy” mà sử dụng thuật ngữ “tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu” đối với các trường hợp giao dịch bị ảnh hưởng bởi lỗi ý chí như bị đe dọa, cưỡng ép.

Theo quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam, cụ thể là Bộ luật Dân sự 2015, một giao dịch dân sự (bao gồm hợp đồng) được xác lập do bị đe dọa hoặc cưỡng ép thì có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự đó là vô hiệu.

Theo Điều 122 Bộ luật Dân sự 2015 quy định rằng giao dịch dân sự không tuân thủ quy định về hình thức, nội dung, chủ thể, ý chí tự nguyện thì có thể vô hiệu. Cụ thể tại Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015 đã quy định về trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép. Điều này khẳng định rằng ý chí tự nguyện là yếu tố cốt lõi trong mọi giao dịch dân sự. Khi ý chí này bị can thiệp bằng các hành vi đe dọa, cưỡng ép, tính hợp pháp của giao dịch sẽ bị ảnh hưởng.

Vì vậy, nếu bạn là người bị đe dọa, cưỡng ép ký hợp đồng, bạn hoàn toàn có cơ sở pháp lý để yêu cầu Tòa án xem xét và tuyên bố hợp đồng đó vô hiệu.

Các Trường Hợp Hợp Đồng Vô Hiệu Do Ép Buộc, Lừa Dối Theo Quy Định Hiện Hành

Bộ luật Dân sự 2015 phân biệt rõ ràng các hành vi khiến hợp đồng bị vô hiệu do ép buộc hoặc lừa dối. Việc nhận diện đúng bản chất hành vi là rất quan trọng để bảo vệ quyền lợi của người bị đe dọa, cưỡng ép ký hợp đồng.

Phân biệt Lừa dối và Đe dọa, Cưỡng ép khi ký hợp đồng

Theo Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015, các trường hợp này được định nghĩa cụ thể:

• Lừa dối: Là hành vi cố ý của một bên hoặc của người thứ ba nhằm làm cho bên kia hiểu sai lệch về chủ thể, tính chất của đối tượng hoặc nội dung của giao dịch dân sự nên đã xác lập giao dịch đó. Những dấu hiệu nhận biết có thể bao gồm sử dụng giấy tờ giả, thông đồng với bên thứ ba, hoặc lợi dụng sự tín nhiệm để lừa dối bên kia.
• Đe dọa, cưỡng ép: Là hành vi cố ý của một bên hoặc người thứ ba làm cho bên kia buộc phải thực hiện giao dịch dân sự nhằm tránh thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, danh dự, uy tín, nhân phẩm, tài sản của mình hoặc của người thân thích của mình. Đây là hành vi sử dụng vũ lực, uy hiếp tinh thần, hoặc đe dọa gây tổn hại đến bản thân hoặc người thân để ép buộc ký hợp đồng. Chẳng hạn, một người bị đe dọa tiết lộ thông tin cá nhân nhạy cảm nếu không ký vào hợp đồng, hoặc bị ép buộc bằng bạo lực.

Cả lừa dối và đe dọa, cưỡng ép đều hướng đến hậu quả mất đi sự tự nguyện trong giao kết hợp đồng. Điều quan trọng là phải có chứng cứ, chứng minh hành vi này đã tác động trực tiếp đến quyết định ký kết hợp đồng của người bị đe dọa, cưỡng ép ký hợp đồng.

Hậu quả pháp lý khi người bị ép ký hợp đồng do bị đe dọa được tuyên vô hiệu

Khi một hợp đồng được Tòa án tuyên bố vô hiệu do bị đe dọa, lừa dối hoặc cưỡng ép, Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015 quy định rằng giao dịch dân sự đó sẽ không làm phát sinh, thay đổi, hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên tham gia kể từ lúc xác lập giao dịch. Điều này có nghĩa là:

• Các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả.
•  Bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường.
• Bên ngay tình trong việc thu hoa lợi, lợi tức không phải hoàn trả lại hoa lợi, lợi tức đó.

Điều này đảm bảo rằng hậu quả pháp lý của một hợp đồng vô hiệu được xử lý một cách toàn diện và công bằng, bảo vệ quyền lợi của người bị ép ký hợp đồng do bị đe dọa.

Thủ Tục Yêu Cầu Tuyên Bố Hợp Đồng Vô Hiệu Do Ép Buộc

Để yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng vô hiệu khi là bị đe dọa, cưỡng ép ký hợp đồng, bạn cần thực hiện các bước sau:

1. Thu thập chứng cứ: Đây là bước quan trọng nhất. Bạn cần thu thập mọi chứng cứ có thể chứng minh việc mình bị đe dọa, lừa dối hoặc cưỡng ép. Các bằng chứng này có thể bao gồm tin nhắn, ghi âm, video, lời khai của nhân chứng, văn bản, hoặc bất kỳ tài liệu nào liên quan đến hành vi ép buộc.
2. Soạn thảo đơn khởi kiện: Đơn khởi kiện cần trình bày rõ ràng sự việc, căn cứ pháp lý và yêu cầu giải quyết của bạn đối với Tòa án.
3. Nộp đơn và hồ sơ lên Tòa án có thẩm quyền: Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú là cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
4. Tham gia quá trình tố tụng: Sau khi Tòa án thụ lý vụ án, bạn sẽ cần tham gia các phiên hòa giải, đối thoại và phiên tòa theo yêu cầu của Tòa án.

Nếu bạn đang đối mặt với tình huống tương tự và cần tư vấn chuyên sâu về việc hợp đồng bị ép buộc có thể hủy được không, đừng ngần ngại liên hệ Công Khánh Luật.

Câu Hỏi Thường Gặp

Nếu tôi là người bị ép ký hợp đồng do bị đe dọa, tôi có phải thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng đó không?

Không. Nếu hợp đồng đã bị Tòa án tuyên bố vô hiệu do bị đe dọa, cưỡng ép hoặc lừa dối theo Điều 131 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch đó không làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm xác lập. Do đó, bạn không có nghĩa vụ phải thực hiện các điều khoản trong hợp đồng.

Những thông tin, tài liệu nào có thể cung cấp làm chứng cứ để chứng minh là người giao kết hợp đồng bị ép buộc, bị đe dọa?

Những thông tin, tài liệu có thể làm bằng chứng, chứng minh cụ thể như tin nhắn, ghi âm cuộc gọi, video, email, lời khai của nhân chứng, hoặc bất kỳ văn bản nào thể hiện hành vi đe dọa, cưỡng ép. Việc thu thập đầy đủ và hợp lệ các chứng cứ này là yếu tố then chốt để Tòa án xem xét và tuyên bố hợp đồng vô hiệu theo Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015.

Thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng vô hiệu đối với người bị ép ký hợp đồng do bị đe dọa là bao lâu?

Theo khoản 1 Điều 132 Bộ Luật dân sự quy định: “Thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu quy định tại các Điều 125, 126, 127, 128 và 129 của Bộ luật này là 02 năm, kể từ ngày Người có hành vi đe dọa, cưỡng ép chấm dứt hành vi đe dọa, cưỡng ép;”.

Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý trực tiếp. Để được hỗ trợ chính xác, vui lòng liên hệ Công Khánh Luật.

Bộ Tư Pháp Việt Nam | Nguồn: Thư Viện Pháp Luật