THÔNG BÁO SỐ 154/TB-VKSTC RÚT KINH NGHIỆM VỀ KIỂM SÁT GIẢI QUYẾT VỤ ÁN KINH DOANH, THƯƠNG MẠI.

THÔNG BÁO SỐ 154/TB-VKSTC RÚT KINH NGHIỆM VỀ KIỂM SÁT GIẢI QUYẾT VỤ ÁN KINH DOANH,THƯƠNG MẠI.
Ngày 02/07/2025, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao đã ban hành Thông báo Rút kinh nghiệm về kiểm sát giải quyết vụ án kinh doanh, thương mại.

Qua công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án kinh doanh, thương mại theo thủ tục giám đốc, Viện kiểm sát nhân dân Tối cao nhận thất việc giải quyết việc “Tranh chấp hợp đồng tín dụng” giữa nguyên đơn là Ngân hàng N với bị đơn Công ty K do Tòa án nhân dân cấp giám đốc thẩm giải quyết có vi phạm, cần thông báo rút kinh nghiệm.

Tóm tắt thông báo như sau:

I. Nội dung vụ án

– Chủ thể tranh chấp: Ngân hàng N (nguyên đơn) và Công ty K (bị đơn).

– Khoản vay: Từ tháng 6 đến tháng 12/2016, Công ty K vay Ngân hàng qua 22 Hợp đồng tín dụng (HĐTD) để sản xuất kinh doanh với thời hạn 09 tháng.

– Tài sản thế chấp: Gồm nhiều bất động sản, quyền sử dụng đất của Công ty K và bên thứ ba (ông Q, bà L), cùng hàng hóa lưu kho trị giá 400 tỷ đồng (theo HĐTC số 62 năm 2008).

– Vấn đề tranh chấp:

+ Ngân hàng yêu cầu trả nợ gốc, lãi con lại và yêu cầu xử lý tài sản thế chấp trong trường hợp công ty không trả nợ.

+ Công ty K thừa nhận nợ nhưng cho rằng HĐTC số 62 (hàng hóa) không còn hiệu lực vì hàng đã bán hết từ năm 2009, không còn tài sản nên khoản nợ này là khoản vay tín chấp, không có tài sản đảm bảo. Đề nghị tuyên chấm dứt các hợp đồng thế chấp này và bác yêu cầu xử lý tài sản thế chấp; đồng thời đề nghị hủy HĐTC số 105 của bên thứ ba vì cho rằng không có giá trị pháp lý.

II. Quá trình giải quyết của Tòa án

– Sơ thẩm: Chấp nhận nợ gốc nhưng bác yêu cầu phát mãi tài sản thế chấp; tuyên HĐTC số 105 vô hiệu.

– Phúc thẩm: Sửa án sơ thẩm, chấp nhận cho Ngân hàng xử lý cả 04 tài sản thế chấp nếu Công ty K không trả nợ.

– Giám đốc thẩm (lần 1 – TAND cấp cao): Hủy án phúc thẩm, giữ nguyên án sơ thẩm.

– Giám đốc thẩm (lần 2 – Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao): Chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng VKSND tối cao, hủy quyết định giám đốc thẩm lần 1 và giữ nguyên bản án phúc thẩm.

III. Những vấn đề cần rút kinh nghiệm

Về hiệu lực của Hợp đồng thế chấp hàng hóa (HĐTC số 62)

– Sai sót của Tòa án: Tòa án cấp cao cho rằng hàng hóa đã bán hết nên hợp đồng không còn hiệu lực bảo đảm cho các khoản vay năm 2016 là không đúng pháp luật. Bởi vì theo Bộ luật Dân sự, bên thế chấp có quyền bán hàng hóa luân chuyển nhưng số tiền bán hàng trở thành tài sản thế chấp cho số hàng hóa đã bán. Thực tế các biên bản kiểm tra năm 2016, 2017 cho thấy hàng hóa vẫn có sự thay đổi tại kho, do đó Công ty K vẫn phải có nghĩa vụ bảo đảm tương ứng.

Về phạm vi bảo đảm của Hợp đồng thế chấp bên thứ ba (HĐTC số 105)

– Xác định: Hợp đồng này có tích vào ô “Nghĩa vụ khác”, được hiểu là bảo đảm cho tất cả các khoản nợ phát sinh sau khi ký kết (nghĩa vụ trong tương lai) mà không bị giới hạn số tiền hay thời gian cụ thể đúng theo quy định.

– Ý chí của các bên: Trong các HĐTD năm 2016 và các biên bản kiểm tra sử dụng vốn, các bên đều dẫn chiếu trực tiếp đến việc dùng tài sản tại HĐTC số 105 để bảo đảm.

– Vi phạm tố tụng: Tòa án cấp sơ thẩm và giám đốc thẩm (lần 1) tuyên bố HĐTC số 105 vô hiệu nhưng không nêu được căn cứ pháp luật cụ thể, dẫn đến việc giải quyết thiếu cơ sở.

Kết luận: Kiểm sát viên cần nắm chắc các quy định của pháp luật dân sự, tố tụng dân sự, các văn bản hướng dẫn để phát hiện vi phạm của Tòa án, từ đó thực hiện tốt quyền kiến nghị, kháng nghị theo quy định của pháp luật, nâng cao vị trí, vai trò của Viện kiểm sát.

———————————————

Xem chi tiết tại: THÔNG BÁO SỐ: 154/TB-VKSTC

——————————————–

CÔNG TY LUẬT CÔNG KHÁNH – CKL

Trụ sở chính: 26 Lê Viết Lượng, phường Vỹ Dạ, thành phố Huế